Κατηγορία: Κοινωνία

Γράφει η Εριέλλα Χρυσού

 

Γονείς και ασθενείς χρόνιων και αυτοάνοσων παθήσεων διοργάνωσαν εκδήλωση στο Α΄ ΚΑΠΗ Νέας Σμύρνης για να καταθέσουν τις εμπειρίες τους και να μιλήσουν για τον τρόπο αντιμετώπισης των νόσων που αντιμετωπίζουν. Τριακόσιοι περίπου γονείς που συμμετέχουν στο κλειστό γκρουπ στο Facebook «Αυτισμός και κανναβιδιόλη» αποφάσισαν να μοιραστούν όσα έχουν μάθει για τη χρήση της φαρμακευτικής κάνναβης και τα αποτελέσματα που έχει στον αυτισμό και στην επιληψία. Εκτός από πολλούς γονείς, ανάμεσα στους οποίους ήταν και η ηθοποιός Νένα Χρονοπούλου, μίλησε ο ψυχίατρος – νευρολόγος Γιώργος Οικονομόπουλος και συντόνισε ο δημοσιογράφος Ανδρέας Ρουμελιώτης από το site enallaktikos.gr.

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης παρουσιάστηκαν επίσης βίντεο και φωτογραφίες που παρουσίαζαν τη βελτίωση των ασθενών σε διαφορετικές φάσεις χρήσης της φαρμακευτικής κάνναβης.

Το βίντεο της εκδήλωσης καθώς και τις μαρτυρίες των γονέων ζήτησε το Υπουργείο Υγείας ενόψει της ψήφισης του νομοσχεδίου για τη ρύθμιση της καλλιέργειας, της παραγωγής και της προμήθειας φαρμακευτικής κάνναβης από τα φαρμακεία, με στόχο γιατροί να μπορούν να συνταγογραφούν φαρμακευτική κάνναβη σε ασθενείς με συγκεκριμένες παθήσεις, όταν είτε δεν υπάρχει εναλλακτική θεραπεία, είτε, εάν υπάρχει, δεν φέρνει αποτέλεσμα.

Ο δημοσιογράφος Αντρέας Ρουμελιώτης μίλησε στην κάμερα της διαδικτυακής τηλεόρασης της Νέας Σμύρνης www.nstv.gr για το πώς τέτοιες εκδηλώσεις μπορούν να λύσουν τις συνηθισμένες παρεξηγήσεις που υπάρχουν γύρω από τη φαρμακευτική κάνναβη μέσω των μαρτυριών των γονέων και των ασθενών.

Η Ζίνα Λιακάκου, μία από τους διοργανωτές και μητέρα παιδιού με σύνδρομο lennox-gastaut, ένα σπάνιο είδος επιληψίας, εξήγησε πως η πάθηση αυτή είναι φαρμακοανθεκτική και παρότι το παιδί χρησιμοποιούσε 17 διαφορετικά φάρμακα, δεν υπήρχε αποτέλεσμα. Μετά τη χρήση της φαρμακευτικής κάνναβης, όπως η ίδια δήλωσε, πλέον «σήμερα χαμογελάμε και πρώτα από όλα χαμογελάει το παιδί».

Η ηθοποιός Νένα Χρονοπούλου, υπεύθυνη Τύπου του Πανελλήνιου Συλλόγου Παραπληγικών (ΠΑ.Σ.ΠΑ.) και μητέρα παιδιού ΑΜΕΑ, δήλωσε πως οι γονείς προσπαθούν να κάνουν το καλύτερο για τα παιδιά τους και πολλοί από αυτούς οδηγούνται στον πειραματισμό, όταν οι συμβατικές μέθοδοι αποτυγχάνουν. Χαρακτήρισε συγκλονιστικές τις μαρτυρίες των γονιών τονίζοντας πως η ουσία πίσω από την εκδήλωση αυτή είναι η έκκληση στο Υπουργείο Υγείας να συμπεριλάβει τη φαρμακευτική κάνναβη στη συνταγογράφηση, συμπληρώνοντας: «η εναλλακτική ιατρική καμιά φορά κάνει θαύματα».

Η διοργανώτρια της εκδήλωσης Κατερίνα Δημοχρόνη και μητέρα παιδιού με αυτισμό εξήγησε πως η φαρμακευτική κάνναβη δεν είναι παράνομη στην Ελλάδα, καθώς ούτε το λάδι κάνναβης ούτε τα χάπια CBD περιέχουν την απαγορευμένη ουσία THC (τετραϋδροκανναβινόλη) τονίζοντας: «δεν μαστουρώνουμε τα παιδιά μας». Δήλωσε πως η παρεξήγηση αυτή υπάρχει μόνο στην Ελλάδα, ενώ οι ίδιοι οι γονείς βλέπουν βελτίωση εκεί που δεν υπήρχε. Αίτημα των γονιών παιδιών με αυτισμό είναι να συμπεριληφθεί και ο αυτισμός στο νομοσχέδιο και για το λόγο αυτό συγκέντρωσαν πολλές μαρτυρίες που θα παραδοθούν στο Υπουργείο Υγείας ώστε να μελετηθεί το θέμα αυτό. Εξήγησε πόσο το παιδί της βελτιώθηκε με τη χρήση του λαδιού κάνναβης συμπληρώνοντας πως: «η ποιότητα ζωής σε μια οικογένεια είναι το παν, πόσο μάλλον η ανασφάλεια τι θα γίνουν τα παιδιά μας αργότερα. Αυτός είναι ο στόχος μας, να φύγουμε με το κεφάλι ήσυχο πως βρήκαμε μία λύση».

Στην εκπομπή ”Ιστορικές Διαδρομές” με το Δημήτρη Νικολούλια στο Nstvlive φιλοξενήθηκαν εκπρόσωποι του 4ου Γυμνασίου Νέας Σμύρνης.

Η Κα Σταυρούλα Παπαδάκη καθηγήτρια των παιδιών αλλά και μαθητές και μαθήτριες μίλησαν για την επερχόμενη θεατρική παράσταση του συγγραφέα Βασίλη Αναστασιάδη ”Ελένη” που θα παρουσιαστεί στο αμφιθέατρο της Λεοντίου Νέας Σμύρνης στις 24 Μαιου στις 7μμ και που φυσικά θα συμμετέχουν οι μαθητές της θεατρικής ομάδας του σχολείου.

Δείτε την συνέντευξη στο παρακάτω βίντεο

 

Η Κυβέρνηση Σύριζα-Ανελ,ετοιμάζεται να κλείσει την 2η αξιολόγηση,ψηφίζοντας ουσιαστικά ένα 4ο Μνημόνιο, με αντιλαικά μέτρα ύψους 4 δις.Συνεχίζετε έτσι η επίθεση ενάντια στα λαικά στρώματα,και το ξεπούλημα της Δημόσιας περιουσίας,στα ξένα και ντόπια ιδιωτικά καπιταλιστικά συμφέροντα.

Σε αυτές τις συνθήκες ,η συγκρότηση ενός πολιτικού και εκλογικού Μετώπου αριστερών,ριζοσπαστικών,αντιμνημονιακών και αντικαπιταλιστικών δυνάμεων,στη βάση ενός ριζοσπαστικού προγράμματος έξω απ την Ευρωζώνη και σε ρήξη με την ΕΕ, αποτελεί ουσιαστικά την μόνη λύση ανατροπής των Μνημονίων σε μιά πορεία για μια χώρα ανεξάρτητη και έναν κυρίαρχο λαο.

Η Ν.Ε Νότιας Αθήνας της Λαικής Ενότητας ,σας καλεί την Κυριακή 7 Μάη στις 11πμ στην πολιτική συγκέντρωση που οργανώνει στην Πλ΄Ν.Σμύρνης.

Σύμφωνα με το Ενημερωτικό Δελτίο ν.67 του Συλλόγου Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης της Νέας Σμύρνης στις 24 Απριλίου καταψηφίστηκε (4-2) ο οικονομικός απολογισμός της Ενιαίας Σχολικής Επιτροπής της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Μάλιστα καταψηφίστηκε ξανά ΚΑΙ την επόμενη μέρα από το ίδιο σχεδόν σώμα μελών (4-2)

Οι λόγοι έχουν πολύ ενδιαφέρον όπως καταγράφονται στο ενημερωτικό Δελτίο τόσο για την πρώτη όσο και για την δεύτερη συνεδρίαση

–Δεν δόθηκαν αναλυτικά τα έξοδα ανά σχολείο.(24/4)

-Δεν παρουσιάστηκαν τα ανάλογα παραστατικά(24/4)

-Δεν έχει οριστεί πρακτικογράφος για να κρατούνται πρακτικά.(24/4)

Υπέρψήφισε ο Πάρης Παπαβασιλείου , που -εάν τα παραπάνω είναι όπως τα καταγγέλει ο ΣΕΠΕ, φαίνεται πως αν και επιχειρηματίας της πόλης και όχι μόνο, δεν ενδιαφέρεται ούτε για αναλυτικά έξοδα, ούτε για παρουσία παραστατικών όταν πρόκειται για δημόσιο χρήμα (;;). Φυσικά υπερψήφισε και ο Πολύδωρος Συρίγος, πρόεδρος της Ενιαίας Σχολικής Επιτροπής -χωρίς η ψήφος του να εκπλήσσει-Αλλωστε γνωρίζει και από Οικονομικά αλλά και από Δημόσια Διοίκηση και Διαχείριση.

Την δεύτερη φορά οι λόγοι της καταψήφισης αυξήθηκαν καθώς σύμφωνα με ίδιο το ενημερωτικό δελτίο,καθώς πέραν των παραπάνω 

–Δεν έχουν έρθει ο Πρόεδρος της Πρωτοβάθμιας και η λογίστρια (25/4)

-Δεν είναι γνωστά τα χρέη της σχολικής επιτροπής σε Προμηθευτές(25/4)

Σε αυτή την συνεδρίαση ο Πάρης Παπαβασιλείου* φαίνεται -εντός 24 ωρών – αποφάσισε να ψηφίσει λευκό, με τον Συρίγο να επιμένει σε θετική ψήφο.

Εντάξει, αν γινόταν ακόμη μια συνεδρίαση, με αυτό το ρυθμό θα έμενε ουσιαστικά μόνο ο Συρίγος (υπερψήφισε και ο εκπρόσωπος ΕΒΕΝΣ). Το θέμα του οικονομικού απολογισμού πέρασε -με ψηφους ΜΟΝΟ της συμπολίτευσης- από το Δημοτικό Συμβούλιο. Απουσίαζε βέβαια ο μέχρι τότε νεοεκλεγής -για κάποιες μέρες-Πρόεδρος του Νομικού Προσώπου Νίκος Σιούτας, ο οποίος μερικές μέρες μετά ζήτησε γραπτώς να αντικατασταθεί.

Αξίζει να μάθουμε αν οι λόγοι οικειοθελούς αποχώρησης Σιούτα έχουν να κάνουν με τους παραπάνω η απλώς ο έμπειρος ”δάσκαλος” ξύπνησε ξαφνικά ένα πρωί μετανοιώνοντας  για την θέση του Προέδρου του Νομικού Προσώπου της Πρωτοβάθμιας.

Φυσικά είμαστε στην διάθεση όλων να ενημερώσουμε την εκπαιδευτική κοινότητα της Νέας Σμύρνης για οποιαδήποτε διαφορετική άποψη επί του θέματος που για χρόνια έχει γίνει ”πονεμένη ιστορία” και διοιηκητικά αλλά και ουσιαστικά

Το ενημερωτικό δελτίο κλείνει τονίζοντας μεταξύ άλλων πως ”ο δρόμος για την σωστή και νόμιμη λειτουργία της Ενιαίας Σχολικής επιτροπής θα είναι μακρύς”

*εύλογα αναρωτιέται βέβαια κανείς τόσο για την γνώση του Πάρη Παπαβασιλείου σε θέματα Παιδείας, όσο και την θετική ψήφο στις 24/4 αλλά και την λευκή ψήφο -ίσως λιγότερο- στις 25/4, όντας μέλος μιας σύνθεσης από άτομα αυστηρά της εκπαιδευτικής κοινότητας. Μέχρι και ο ίδιος λογικά θα προβληματίζεται…Ολα για το βιογραφικό και το καλό της πόλης του Προέδρου του Εμπορικού Συλλόγου της πόλης

 

 

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Το Σάββατο 29 Απριλίου, από 18:30 – 23:30, Εργατικά/Εκπαιδευτικά Σωματεία, Εργατικές Λέσχες, Λαϊκές Συνελεύσεις και Αντιρατσιστικές/Αντιφασιστικές Συλλογικότητες των περιοχών Ν.Σμύρνης – Καλλιθέας – Κουκακίου – Ν.Κόσμου διοργανώνουν στην κεντρική πλατεία Ν. Σμύρνης εκδήλωση αλληλεγγύης στους πρόσφυγες  με θέμα « Στον καιρό της φτώχειας και των πολέμων είμαστε όλες και όλοι πρόσφυγες».

Η εκδήλωση περιλαμβάνει παραδοσιακούς χορούς,  θεατρικό δρώμενο και συναυλία με μουσικά συγκροτήματα.

Ξέρουμε πως  την προσφυγιά γεννούν οι πόλεμοι που δημιούργησαν οι ιμπεριαλιστικοί ανταγωνισμοί και οι  επεμβάσεις στην Αφρική και στη  Μ. Ανατολή. Ξέρουμε πως την προσφυγιά γεννούν η φτώχεια και τα μνημόνια διαρκείας που επιβάλλουν οι οικονομικές ολιγαρχίες για να ξεπεράσουν την οικονομική κρίση.

Παλεύουμε και διεκδικούμε :

• Όχι στον πόλεμο και τις ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις
• Να καταργηθεί η συμφωνία Κυβέρνησης – ΕΕ – Τουρκίας
• Άσυλο και πλήρη δικαιώματα στους πρόσφυγες
• Έξω οι φασίστες από τις γειτονιές

γράφει ο Δημήτρης Φερεντίνος

Δάσκαλος Ειδικής Αγωγής & Εκπαίδευσης

 

Εκπαιδευτικές και Παιδαγωνικές Παρεμβάσεις, σύμφωνα με το Αναλυτικό Πρόγραμμα του πρώην Π.Ι για τις  εκπαιδευτικές δυσκολίες μάθησης στη γλώσσα και στα μαθηματικά***

Το παρόν άρθρο είναι ένα  επιστημονικό  άρθρο συντετμημένο, που παρουσιάζει  το Πειραματικό Αναλυτικό Πρόγραμμα, για τις Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες  του πρώην Παιδαγωγικού Ινστιτούτου.

Η παρακάτω παρουσίαση συντετμημένη, σκοπό έχει να  υπενθυμίσει τις βασικές παραμέτρους που λαμβάνουμε υπόψιν στις Ειδικές Μαθησιακές  Δυσκολίες, προκειμένου να έχουμε απτά αποτελέσματα. 

             Οι μαθησιακές δυσκολίες στην Γλώσσα και στα Μαθηματικά, σε παιδιά που δεν έχουν πρόβλημα νοητικής υστέρησης, οφείλονται σε ατελείς αντιληπτικές ικανότητες ή δυσλειτουργίες του εγκεφάλου, οι οποίες επηρεάζουν την κωδικοποίηση των ερεθισμάτων και παρουσιάζονται ως διαταραχές: του προφορικού λόγου, της ανάγνωσης, της γραφής, της ορθογραφίας, της κατανόησης και της μαθηματικής σκέψης.

            Η δυσλεξία θεωρείται η κυριότερη μαθησιακή δυσκολία, γιατί εμπεριέχει στοιχεία από όλες τις μορφές των Μ.Δ.Ε εκ πρώτης όψεως παρουσιάζεται ως δυσκολία κατάκτησης και επεξεργασίας του γραπτού λόγου. Στην πραγματικότητα όμως συνδέεται με όλες τις λειτουργίες της γλώσσας, με προεκτάσεις και στην μαθησιακή σκέψη.

     α) Ανικανότητα φωνολογικής σύνδεσης του φωνήματος και του γραφήματος.

     β) Αδυναμία κατανόησης της μορφής που παίρνουν κατά την κλίση οι κλιτές λέξεις.

     γ) Αδυναμία κατανόησης και παραγωγής προτάσεων πολύπλοκων συντακτικά.

     δ) Δυσκολία σύνδεσης της φωνολογικής και της γραφημικής εικόνας της λέξης με τη σημασία της.

     ε) Περιορισμένο ενεργητικό λεξιλόγιο.

     ζ) Ακατάστατο γραφικό χαρακτήρα-δυσανάγνωστο γραπτό με (έλλειψη σημείων στίξης, παράλειψη τόνων, αντιστροφές γραμμάτων, παράλειψη ή μετατόπιση συλλαβών, άσχετες παρεμβολές, πολλά ορθογραφικά λάθη.)

     η) Αργή ανάγνωση ή αποφυγή μεγαλόφωνης ανάγνωσης.

     θ) Στην σύμφυτη εξελικτική δυσλεξία παρουσιάζεται θεμελιακή υπολειτουργία των μαθησιακών  λειτουργιών που σχετίζονται με την οπτική και την ακουστική αντίληψη.

     Αντίστοιχα η δυσαριθμησία :

     α) Δυσκολία εκτίμησης της ποσότητας ενός συνόλου αντικειμένων ή των μεγεθών.

     β) Δυσκολία στην αρίθμηση, στην σειροθέτηση, στην απομνημόνευση της προπαίδειας και άλλων ακολουθιών.

     γ)Δυσκολία στην εφαρμογή ενός αλγορίθμου.

     δ) Δυσκολία στην μεταφορά ενός προβλήματος σε αριθμητικά δεδομένα.

     ε) Δυσκολία στην κατανόηση των αριθμητικών συμβόλων και στην ορθή χρήση τους.

 Η ιδιομορφία της δυσλεξίας είναι ότι δεν παρουσιάζονται α) όλα τα συμπτώματα με την ίδια μορφή, β) η εμφάνιση κάποιας από τις παραπάνω δυσκολίες σε έναν μαθητή δεν σημαίνει ότι έχει δυσλεξία.

     Έτσι μπορεί να εντοπισθούν:

     α. Λάθη στα φωνήεντα, στα σύμφωνα, στους διφθόγγους, στα συμπλέγματα.

     β. Αντιστροφές γραμμάτων ή λέξεων.

     γ. Πρόσθεση ή παράλειψη γραμμάτων, συλλαβών, λέξεων.

     δ. Άρνηση ανάγνωσης ορισμένων λέξεων.

     ε. Μάντεμα των δύσκολων λέξεων, από τα συμφραζόμενα.

     στ. Απουσία τόνων και σημείων της στίξης.

 

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

            Η αντιμετώπιση των προβλημάτων, σύμφωνα με την συμπεριφοριστική κατεύθυνση, υλοποιείται με την άμεση διδασκαλία (directinstruction.) Παράλληλα εφαρμόζονται και άλλα διορθωτικά ή θεραπευτικά προγράμματα ή ασκήσεις για την βελτίωση των αναπτυξιακών δεξιοτήτων και των γνωστικών λειτουργιών.

            Ωστόσο η συμπεριφοριστική κατεύθυνση μόνη της θεωρείται ατελής, επειδή παραβλέπει τα αναγκαία προπαρασκευαστικά στάδια που υλοποιούνται με την έμμεση διδασκαλία (indirectinstruction), και αναφέρονται στην έννοια της ετοιμότητας (readiness), η οποία είναι σύμφωνη με τα πορίσματα της γνωστικής ψυχολογίας.

            Η γνωστική προσέγγιση εστιάζεται στις διαδικασίες πρόσληψης και επεξεργασίας των πληροφοριών και στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων και στρατηγικών με τις οποίες δομείται η γνώση.

 

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ

 

             Η υποστήριξη των ατόμων με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες συνεχίζεται μέχρι αυτά να κατακτήσουν τους μηχανισμούς ανάγνωσης και γραφής, ώστε να διαβάζουν κείμενα με κατανόηση και να δομούν σε παραγράφους το γραπτό λόγο, με την συνεργασία του δασκάλου ειδικής αγωγής και του δασκάλου της κοινής τάξης.

            Η κατάλληλη οργάνωση της τάξης διευκολύνει την εφαρμογή των ατομικών εκπαιδευτικών προγραμμάτων με τον καθορισμό των μακροπρόθεσμων στόχων και την ανάλυση των βραχυπρόθεσμων διδακτικών βημάτων.

            Ειδικότερα στο τμήμα ένταξης ή στην κοινή τάξη πρέπει να δημιουργηθεί το κατάλληλο μαθησιακό περιβάλλον ως ακολούθως:

     α) Διαμόρφωση ειδικού χώρου εργασίας ώστε να μειωθούν οι πιθανότητες διάσπασης της προσοχής.

     β) Υποστήριξη της διδασκαλίας με ποικίλα διδακτικά μέσα.

     γ) Αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών και ειδικότερα των Η/Υ με τους οποίους είναι δυνατή η δημιουργία μαθησιακών περιβαλλόντων αντίστοιχων με το περιεχόμενο του παρόντος αναλυτικού προγράμματος.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

 

     Το Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθησιακών Δυσκολιών περιλαμβάνει τις ακόλουθες ενότητες:

     1.Αντιληπτικές λειτουργίες

     2.Μνημονικές λειτουργίες.

     3.Γραφικός χώρος.

     4.Αναγνωστική λειτουργία 

     5.Μαθησιακές δυσκολίες στα Μαθηματικά που έχουν σχέση με την δυσλειτουργία της γλώσσας.

     6.Συμπεριφορά-Συναισθηματική υποστήριξη.

Ενότητα 1. Οπτική αντίληψη

Διδακτικοί στόχοι

 

1.1.1                   Να αντιλαμβάνεται και να σχηματίζει οπτικές ακολουθίες.

1.1.2                   Να αντιλαμβάνεται και να ακολουθεί τον οπτικό ρυθμό.

1.1.3                   Να διαφοροποιεί και να διακρίνει οπτικές παραστάσεις.

1.1.4                   Να ταξινομεί και να ταυτίζει όμοιες και διαφορετικές οπτικές παραστάσεις.

 

Ενότητα 2. Ακουστική αντίληψη

 1.2.1.                 Να αντιλαμβάνεται και να επαναλαμβάνει ακουστικές ακολουθίες.

Το παιδί ακούει, θυμάται, επαναλαμβάνει με την σωστή σειρά ακουστικές ακολουθίες ήχων, φθόγγων, συλλαβών, λέξεων.

1.2.2.                 Να αντιλαμβάνεται τον ακουστικό ρυθμό στις ακολουθίες των ήχων. Το παιδί διακρίνει και συνοδεύει ρυθμικά, τις ακολουθίες των ήχων-φθόγγων-συλλαβών-λέξεων καθώς τα επαναλαμβάνει π.χ. Ομοιοκαταληξίες.

1.2.3.                 Να συνειδητοποιεί και να διακρίνει φωνολογικά στοιχεία.

Συνειδητοποιημένη  ακρόαση φθόγγων-λέξεων που μοιάζουν ακουστικά π.χ <<π-τ>>, <<φ-β>>, βάρος-φάρος.

1.2.4.                 Να ενεργοποιεί τη διχωτική ακοή με τον εντοπισμό της ηχητικής πηγής.

 

Ενότητα 3. Οπτικοακουστική αντίληψη.

 1.3.1.                 Να συνδυάζει οπτικό-ακουστικές λειτουργίες.

1.3.2.                 Να αντιστοιχίζει οπτικά και ακουστικά ερεθίσματα.

Άμεση αντιστοίχιση π.χ. Ήχος-αντικείμενο, λέξη-αντικείμενο,φώνημα-γράφημα κ.λ.π

1.3.3.                 Να διακρίνει οπτικό-ακουστικά λέξεις,συλλαβές,φθόγγους.

 

Ενότητα 4. Πολυαισθητηριακές αντιληπτικές λειτουργίες

 1.4.1                   Να συνδυάζει την οπτική, την ακουστική, την κιναισθητική δίοδο επικοινωνίας.

π.χ. Βλέπει-πιάνει-ακούει-ψηλαφεί ποικίλο υλικό (αντικείμενα,σχήματα, ανάγλυφες αποτυπώσεις σχημάτων, γραμμάτων.)

1.4.2                   Να συνδέει πολυαισθητηριακά την παράσταση μιας λέξης.

π.χ. Το παιδί βλέπει την λέξη παράθυρο, την ακούει, την λέει, την ψηλαφεί ανάγλυφη και τη γράφει.

1.4.3                   Να συνδέει τις εμπειρίες του με βάση το αίτιο-αποτέλεσμα.

π.χ. Υδρατμός-ψύξη-βροχή.

1.4.4                   Υποστήριξη της προσοχής με την κιναίσθηση

π.χ. Το παιδί με υπερκινητικότητα και πολυδιάσπαση της προσοχής, υποστηρίζεται με την κιναισθητική.

1.4.5                   Να ενισχύει την διάρκεια της προσοχής.

π.χ Το παιδί ακούει και βλέπει ταυτόχρονα με προσοχή ένα σύνθετο οπτικο-ακουστικό ερέθισμα: <<ο κόκορας>> κάρτα με εικόνα + λέξη + άκουσμα της λέξης.

1.4.6                   Να ακολουθεί σύνθετες εντολές.

π.χ Το παιδί αρχίζει μια διαδρομή όταν ακούσει το σύνθημα, σταματά όταν δει το stop, κλείνει τα μάτια και με την αφή βρίσκει κάτι.

 

2.ΓΕΝΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μνημονικές λειτουργίες

 Ενότητα 1:  Λειτουργική – Μνήμη ακολουθιών

 

2.1.1                   Να ισχυροποιεί τη λειτουργική μνήμη με οπτικές, ακουστικές, κιναισθητικές μνημονικές ακολουθίες. π.χ.Το παιδί συγκρατεί σειρά εικόνων, σειρές εικόνων-ήχων, κιναισθητικές ακολουθίες.

2.1.2                   Να θυμάται με ακρίβεια ακολουθίες προφορικού λόγου.π.χ Το παιδί επαναλαμβάνει χωρίς να αλλάζει την σειρά φθόγγους, συλλαβές,λέξεις, προτάσεις που είδε και άκουσε.

2.1.3                   Να ασκείται στην ταχύτητα της μνήμης των ακολουθιών με τη βοήθεια Η/Υ.

 

 Ενότητα 2. : Μακροπρόθεσμη μνήμη – Μνημοτεχνική

 2.2.1.                    Να χρησιμοποιεί μνημονικούς συνειρμούς.

π.χ. Το παιδί συνδυάζει το <<φ>> με την εικόνα του κουλουριασμένου <<φιδιού>>.Το <<δ>> με δέντρο.

2.2.2.                    Να συνδέει την μνήμη των λέξεων με μνημο-κοινωνικές εμπειρίες και δραστηριότητες.

π.χ. Το παιδί συνδέει το γυμναστήριο με την λέξη γυμναστική, το κολυμβητήριο με την λέξη κολύμπι.

2.2.3.                    Να ασκείται σε τεχνικές τεμαχιοποίησης του γραπτού λόγου.

Τεχνικές χωρισμού του κειμένου με καθέτους ανά συλλαβές ή λέξεις. π.χ <<Ο/πα/τε/ρας/ εί/ναι/α/δύ/να/τος>>, <<τρέχει το παιδί/ στον κήπο>>.

2.2.4.                    Να οπτικοποιεί το γραπτό λόγο. Το παιδί ασκείται να βλέπει σε εικόνες αυτά που διάβασε π.χ. Καλλιέργεια σιταριού-παραγωγή ψωμιού.

2.2.5.                    Να συγκρατεί στην μνήμη λεπτές διαφορές που υπάρχουν σε γράμματα και αριθμούς.

Συγκράτηση στη μνήμη των λεπτών διαφορών ανάμεσα σε γράμματα και αριθμούς. π.χ. Το παιδί συγκρατεί τη σωστή κατεύθυνση των γραμμάτων <<ε>><<ω>>, του αριθμού 3 και του ε.

2.2.6.                    Να ασκηθεί στην απομνημόνευση με κατηγοροποιήσεις.

Το παιδί απομνημονεύει με βάση τα κοινά χαρακτηριστικά π.χ.Ομαδοποιήσεις προιόντων μιας χώρας.

2.2.7.                    Να ανακαλεί μνημονικές εικόνες με συναισθηματική φόρτιση. Μνημονική ανάκληση παραστάσεων π.χ. Το παιδί θυμάται με <<χαρά>>την εκδρομή στην εξοχή που πέρασε <<ωραία>>.

Ενότητα 3.: Ανάπτυξη βραχυπρόθεσμης – λειτουργικής μνήμης

 2.3.1.          Να συγκρατεί στη μνήμη του πολυαισθητηριακά μια σειρά στοιχείων. Το παιδί βλέπει, ζωγραφίζει, γράφει και συγκρατεί στη μνήμη του σειρές αντικειμένων, λέξεων,συλλαβών.

2.3.2.          Να συγκρατεί στην εργαζόμενη μνήμη από 2 μέχρι 9 στοιχεία.

Το παιδί συγκρατεί στη μνήμη του 2έως 9 εικόνες, λέξεις, αριθμούς ( με προοδευτική αύξηση της χωρητικότητας στα όρια 7+ / -2 ).

2.3.3.          Να συμπληρώνει ελλιπείς λέξεις ή προτάσεις.

Συμπλήρωση ελλιπών λέξεων ή προτάσεων π.χ Το παιδί βρίσκει λέξεις που λείπουν συλλαβές π.χ <<μο—-βι>> ή συμπληρώνει ελλιπείς προτάσεις <<Εγώ ——– νερό>>.

3.Γενική Ενότητα :Γραφικός χώρος

 Ενότητα 1. :Χωρο-χρονικός προσανατολισμός

 3.1.1                   Να προσανατολίζεται στο χώρο με αρχικό σημείο αναφοράς το σώμα του.

Προσανατολισμός στο χώρο με αρχικό σημείο αναφοράς το σώμα του π.χ. Το παιδί καταχτά τις έννοιες <<πάνω από το κεφάλι μου>>, <<κάτω από τα πόδια μου>>, <<δεξιά μου / αριστερά μου>> κ.ο.τ

3.1.2                   Να προσανατολίζεται στο χώρο με σημεία αναφοράς τα  αντικείμενα.

Προσανατολισμός του παιδιού σε σχέση με τα αντικείμενα στον περιβάλλοντα χώρο.

3.1.3                   Να προσανατολίζεται στον ευρύτερο χώρο.

Το παιδί μαθαίνει και δείχνει τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα.

3.1.4                   Να συνδέει χωρο-χρονικά τα αντικείμενα.

Χωρο-χρονική σύνδεση αντικειμένων π.χ. Το παιδί συνδέει το χρόνο της πρωινής προσέλευσης στην τάξη με την αλλαγή νερού των λουλουδιών στο ανθοδοχείο.

3.1.5                   Να συνδέει χρόνο-ρυθμό.

Σύνδεση χρόνου και ρυθμού π.χ. Το παιδί αντιλαμβάνεται το ρυθμικό χτύπημα του ρολογιού ή μετρά ρυθμικά σταγόνες νερού που πέφτουν από ψηλά.Χρονομέτρηση με κλεψύδρα.

3.1.6                   Να οργανώνεται χωρο-χρονικά.

Χωρο-χρονική οργάνωση π.χ. Το παιδί διανύει και μετρά διαδρομές κινείται μέσα σε λαβύρινθο. Τοποθετεί χωρο-χρονικά τα γεγονότα της ημέρας. Τηρεί χρονοδιαγράμματα, ημερολόγια, προγραμματίζει τις δραστηριότητες του.Χρησιμοποιεί,επανατοποθετεί, τακτοποιεί και βρίσκει εύκολα αντικείμενα που χρειάζεται στο σχολείο και στο σπίτι.

Ενότητα 2. : Γραφοκινητικότητα και κατάκτηση του γραφικού χώρου.

 3.2.1.      Να βιώνει διαδρομές στο χώρο.

Βίωση και μεταφορά διαδρομών στο χώρο.

3.2.2.      Να γράφει ανάμεσα σε 2 γραμμές.

Γραφή ανάμεσα σε 2 χάρακες. Π.χ. Το παιδί γράφει ανάμεσα σε 2 γραμμές με κανονική απόσταση, με πύκνωση, με αραίωση. Χρησιμοποιεί τετράδια με μεγάλα ή μικρά τετράγωνα, τετράδια με 4 γραμμές.

3.2.3.     Να γράφει με ρυθμική κίνηση.

Ρυθμική κίνηση γραφής με σειρές δεξιόστροφων και αριστερόστροφων καμπύλων γραμμών.

3.2.4.     Να ζωγραφίζει σε λευκό χαρτί.

3.2.5.     Να εντοπίζει τη σειρά και τη θέση που βρίσκονται μικρά αυτοκόλλητα.

3.2.6.     Να αντιλαμβάνεται τις έννοιες των συντεταγμένων (οριζόντιας και καθέτου).

3.2.7.     Να αναπτύσσει τη λεπτή κινητικότητα του χεριού.

3.2.8.     Να συντονίζει τις κινήσεις ματιού-χεριού που γίνονται με γρήγορους ρυθμούς.

3.2.9.     Να αναπτύσσει στρατηγικές διαδρομών για τη γραφή.

 Γενική Ενότητα: Αναγνωστική λειτουργία

 Ενότητα 1. : Φωνολογικό μέρος

Το παιδί μπορεί :

4.1.1.                 Να προφέρει σωστά τα φωνήεντα, τα σύμφωνα, τα συμπλέγματα.

4.1.2.                 Να διακρίνει φωνητικά συγγενείς φθόγγους.

4.1.3.                 Να κάνει συλλαβική και φθογγική ανάλυση της ηχητικής εικόνας.

4.1.4.                 Να αντιλαμβάνεται και να διακρίνει τις λέξεις στον προφορκό λόγο.

4.1.5.                 Να αναλύει τις λέξεις σε συλλαβές προφορικά.

4.1.6.                 Να αναλύει τις συλλαβές σε φθόγγους προφορικά.

4.1.7.                 Να διακρίνει και να προφέρει λέξεις που αρχίζουν με τον ίδιο φθόγγο.

4.1.8.                 Να διακρίνει και να συνθέτει φωνημικά τους φθόγγους και τις συλλαβές με ακρίβεια.

4.1.9.                 Να συνθέτει προφορικά τα σύμφωνα με όλα τα φωνήεντα.

4.1.10.            Να διακρίνει και να προφέρει λέξεις που ομοιοκαταληκτούν.

4.1.11.            Να διακρίνει λέξεις που μοιάζουν φωνολογικά.

4.1.12.            Να ταξινομεί λέξεις με κοινά συμπλέγματα.

4.1.13.            Να σχηματίζει λέξεις με σωστή ακολουθία των φθόγγων που ακούει.

Ενότητα 2 : Προανάγνωση

 4.2.1                      Να επαναλαμβάνει ιστορίες που ακούει.

4.2.2                      Να παρακολουθεί, προβλέπει και προσδοκά την εξέλιξη και τη συνέχεια των γεγονότων μιας ιστορίας.

4.2.3                      Να παρακολουθεί τη διήγηση μιας ιστορίας γυρίζοντας τις σελίδες του βιβλίου.

4.2.4                      Να δείχνει με το δάχτυλο από αριστερά προς τα δεξιά σε γραπτό κείμενο.

4.2.5                      Να αντιλαμβάνεται, διακρίνει και δείχνει τις σειρές, τις προτάσεις, τις λέξεις και τα γράμματα σε γραπτό κείμενο.

4.2.6                      Να αναγνωρίζει όμοιες λέξεις, συλλαβές, γράμματα σε γραπτό κείμενο.

4.2.7                      Να αντιστοιχίζει λέξεις με εικόνες σε γραπτό κείμενο.

Ενότητα 3: Ανάγνωση

4.3.1.                 Να γνωρίζει τη σχέση φωνήματος – γραφήματος.

4.3.2.                 Να γνωρίζει τα φωνήεντα.

4.3.3.                 Να συνθέτει συλλαβές του τύπου σφ (σύμφωνο-φωνήεν).

4.3.4.                 Να συνθέτει συλλαβές του τύπου φσ (φωνήεν-σύμφωνο).

4.3.5.                 Να συνθέτει συλλαβές του τύπου σσφ ( σύμφωνο-σύμφωνο-φωνήεν).

4.3.6.                 Να συνθέτει συλλαβές του τύπου σσσφ ( σύμφωνο-σύμφωνο-σύμφωνο-φωνήεν).

4.3.7.                 Να παράγει διαδοχικά λέξεις με συλλαβές τύπου: σφ,φσ,σσφ,σσσφ.

4.3.8.                 Να συνθέτει λέξεις που έχουν τελικά σύμφωνα ς,ν.

4.3.9.                 Να διακρίνει λέξεις με αρχικά γράμματα όμοια φωνολογικά.

4.3.10.            Να αναγνωρίζει αυτόματα το βασικό οπτικό λεξιλόγιο.

4.3.11.            Να ασκείται στην αυτόματη ανάγνωση.

4.3.12.            Να βελτιώνει την ανάγνωση.

Ενότητα 4 : Γραφή

4.4.1.                 Να τηρεί σωστή στάση του σώματος και του χεριού.

4.4.2.                 Να κρατά σωστά το μολύβι.

4.4.3.                 Να τοποθετεί σωστά το τετράδιο του.

4.4.4.                 Να γράφει γράμματα και κείμενο με τη σωστή φορά.

4.4.5.                 Να διακρίνει τον προσανατολισμό κάθε γράμματος.

4.4.6.                 Να γράφει τα γράμματα και τους αριθμούς χωρίς να τα αντιστρέφει και να τα συγχέει.

4.4.7.                 Να γράφει λέξεις με υπαγόρευση χωρίς αντιστροφές γραμμάτων.

4.4.8.                 Να γράφει λέξεις με υπαγόρευση χωρίς να παραλείπει γράμματα.

4.4.9.                 Να  γράφει λέξεις με υπαγόρευση χωρίς να προσθέτει γράμματα.

4.4.10.            Να  γράφει λέξεις με υπαγόρευση χωρίς να επαναλαμβάνει γράμματα.

4.4.11.            Να  γράφει λέξεις με υπαγόρευση χωρίς να αντιμεταθέτει γράμματα.

4.4.12.            Να  γράφει λέξεις με υπαγόρευση χωρίς να αντικαθιστά γράμματα.

4.4.13.            Να αντιγράφει κείμενο από βιβλίο και από τον πίνακα.

4.4.14.            Να γράφει κείμενο με υπαγόρευση.

Ενότητα 5 : Μορφολογικό-Ορθογραφία

4.5.1.                 Να διακρίνει και να κατηγοριοποιεί τα μέρη του λόγου.

4.5.2.                 Να παρατηρεί και να γνωρίζει τις αλλαγές της σημασίας των λέξεων ανάλογα με τις καταλήξεις τους.

4.5.3.                 Να χρησιμοποιεί την ορθογραφική μνήμη.

4.5.4.                 Να αντιλαμβάνεται τη σταθερή θέση, την διεύθυνση και τον προσανατολισμό των γραμμάτων σε μια λέξη.

4.5.5.                 Να θυμάται την ορθογραφία των λέξεων με την βοήθεια της εσωτερικής επανάληψης.

4.5.6.                 Να μαθαίνει ορθογραφία με καταλόγους ομοειδών λέξεων.

4.5.7.                 Να μαθαίνει ορθογραφία με οικογένειες λέξεων.

4.5.8.                 Να χρησιμοποιεί μνημοτεχνικές μεθόδους για να μαθαίνει τη θεματική ορθογραφία.

4.5.9.                 Να παρατηρεί και να μαθαίνει τις αλλαγές που συμβαίνουν σε μια λέξη, με τα προσφύματα.

4.5.10.            Να γνωρίζει την κλητική ορθογραφία.

4.5.11.            Να γνωρίζει την ορθογραφική εικόνα των λέξεων που δημιουργούνται με σύνθεση και παραγωγή.

 

Ενότητα 6 : Σημασιολογικό

4.6.1.                 Να γνωρίζει και να σχηματίζει προτάσεις με ενεργητικό λεξιλόγιο.

4.6.2.                 Να αναγνωρίζει λέξεις με κοινά γνωρίσματα, χρησιμοποιώντας το λεξικό.

4.6.3.                 Να εμπλουτίζει το ενεργητικό λεξιλόγιο με αναγνωστικά παιχνίδια.

4.6.4.                 Να ακούει και να κατανοεί γραπτές ιστορίες.

4.6.5.                 Να κατανοεί και να αναπαράγει ιστορίες σωστά δομημένες.

4.6.6.                 Να ρυθμίζει την ταχύτητα της ανάγνωσης, ώστε να κατανοεί το περιεχόμενο του κειμένου.

4.6.7.                 Να χρησιμοποιεί κατάλληλους τρόπους κατανόησης του περιεχομένου του κειμένου.

4.6.8.                 Να συνδέει το  νόημα μερών του κειμένου σε ολοκληρωμένη ενότητα.

4.6.9.                 Να γράφει σωστά δομημένο κείμενο.

 

Ενότητα 7 : Γραπτή Έκφραση

 4.7.1.                 Να καταγράφει τις εμπειρίες του σε ημερολόγιο.

4.7.2.                 Να οργανώνει την σκέψη του πριν την καταγράψει.

4.7.3.                 Να δομεί τον γραπτό του λόγο σε παράγραφο.

4.7.4.              Να συνδέει τις παραγράφους σε ενότητα.

 

Γενική Ενότητα : Μαθησιακές δυσκολίες στα Μαθηματικά

 

Ενότητα 1 : Αριθμοί και Μαθηματικά σύμβολα

5.1.1.                 Να διακρίνει την απόλυτη και τακτική έννοια του αριθμού.

5.1.2.                 Να συνδέει το γραπτό σύμβολο με την απόλυτη και τακτική έννοια του αριθμού.

5.1.3.                 Να διακρίνει αριθμούς και και γράμματα που μοιάζουν οπτικά.

5.1.4.                  Ασκήσεις διάκρισης αριθμών και γραμμάτων που έχουν οπτική ομοιότητα π.χ. <<ε-3>>, <<σ-6>>, <<2-δ>>,<<ρ-9>>.

5.1.5.                 Να γράφει τους αριθμούς με τη σωστή σειρά των ψηφίων τους..Ασκήσεις γραφής αριθμών χωρίς να παραλείπει ψηφία (2305 αντί 235).

5.1.6.                 Να διακρίνει τα σύμβολα των τεσσάρων αριθμητικών πράξεων και τους συνδυασμούς τους.

5.1.7.                 Να ασκείται στην εκμάθηση της προπαίδειας του πολλαπλασιασμού.

 

Ενότητα 2 : Γλώσσα και Μαθηματικά

 5.2.1.                 Να μαθαίνει και χρησιμοποιεί το αριθμητικό λεξιλόγιο.

5.2.2.                 Να μαθαίνει και χρησιμοποιεί το γεωμετρικό λεξιλόγιο.

5.2.3.                 Να αντιλαμβάνεται τη λογικομαθηματική δομή ενός λεκτικά διατυπωμένου προβλήματος.

5.2.4.                 Να χρησιμοποιεί στρατηγικές επίλυσης των προβλημάτων.

5.2.5.                 Να γενικεύει διατυπώνοντας όμοια προβλήματα.

 

Γενική Ενότητα 6. : Συμπεριφορά

 

Ενότητα 1 : Συναισθηματική Υποστήριξη

6.1.1.                 Να κατανοεί και να αποδέχεται πρόβλημά του.

6.1.2.                 Να ελέγχει την συμπεριφορά του (αυτοέλεγχος).

6.1.3.                 Να αυτοαξιολογεί τις πράξεις του.

6.1.4.                 Να  ενθαρύννεται στην ενίσχυση της θετικής συμπεριφοράς.

6.1.5.                 Να αναπτύσσει κοινωνικές συνήθειες.

Ενότητα 2 : Ανάπτυξη Ικανοτήτων προγραμματισμού.

 6.2.1.                 Να παρωθείται σε δράση και να οργανώνει την εργασία του.

6.2.2.                 Να προγραμματίζει την εργασία του με χρονοδιαγράμματα.

Ενότητα  3 : Βελτίωση της αναγνωστικής αυτό εικόνας.

 6.3.1.                 Να βιώνει ικανοποίηση από τη φωνολογική του επάρκεια.

6.3.2.                 Να βιώνει ικανοποίηση από την αναγνωστική επάρκεια.

6.3.3.                 Να κατανοεί και να αποδέχεται τις αναγνωστικές δυσκολίες.

6.3.4.                 Να αποδέχεται τα ορθογραφικά λάθη.

6.3.5.     Να αυτοαξιολογεί και να αποδέχεται τις δυσκολίες στο διάβασμά του.

 

Επιμέλεια Παρουσίασης Φερεντίνος Δημήτρης Δάσκαλος Ειδικής Αγωγής & Εκπαίδευσης.Ευχαριστώ το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο  και το σημερινό  Ι.Ε.Π  για την υποστήριξη προς την εκπαιδευτική κοινότητα

Επικοινωνία:dimiferentino@gmail.com

γράφει ο Χρήστος Ραβάνης 

Υπεύθυνος Σπουδών του Φροντηστηρίου ”Συνοχή”

ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΑΣ… ΕΙΜΑΣΤΕ ΜΟΝΟ ΟΙ ΔΑΣΚΑΛΟΙ ΤΟΥΣ.

Πολλές φορές αναρωτιέμαι: «Τελικά, τι είναι το πιο δύσκολο πράγμα όταν δουλεύεις με παιδιά»; Να νιώθεις ότι η προσπάθεια να βοηθήσεις την πρόοδο τους είναι μια δυσχερής και σε κάποιες περιπτώσεις μέχρι και αδύνατη προοπτική; Να νιώθεις έντονη δυσθυμία όταν δεν μπορείς να τους κάνεις να ηρεμήσουν και να συνεχίσεις το μάθημα; Να απογοητεύεσαι  κάθε φορά που οι ατελείωτες συζητήσεις ματαιώνονται  και οι υποσχέσεις τους αθετούνται; Να θυμώνεις με την συστηματική αναβλητικότητα ή με την επαναλαμβανόμενη χωρίς λόγο απουσία;   Να  νιώθεις σαν  τύραννος  για τα παιδιά που δεν θέλουν να κάνουν, αλλά αναγκάζονται να συμμορφωθούν  με  όσα τους λες; Να απογοητεύεσαι κάθε φορά που αποτυγχάνει η προσπάθεια σου να προσεγγίσεις συναισθηματικά κάποιο μαθητή σου;

 Νομίζω τίποτα από  όλα αυτά. Αυτό που  Ίσως με δυσκολεύει περισσότερο είναι να βλέπω παιδιά-δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι πρωτίστως οι μαθητές μας είναι παιδιά-  να με προσεγγίζουν με υπερβολική- μη αναμενόμενα φυσιολογική- ανάγκη για προσοχής και αποδοχή. Παιδιά που κουβαλούν μέσα τους την στέρηση αυτών των πρωταρχικών αναγκών  που ένας λειτουργικός γονιός θα έπρεπε να του καλύψει. Δυστυχώς, ότι και να κάνουμε ως δάσκαλοι, το πρωταρχικό κενό δεν καλύπτεται.

Το ίδιο δύσκολο είναι να είσαι απέναντι σε ένα παιδί απροσπέλαστο στην οικειότητα, κλεισμένο σε ένα «αντικοινωνικό» καβούκι, που αρνείται να βγει από την απομόνωσή του, που δεν είναι δεκτικό στις εκδηλώσεις αγάπης και αποδοχής τόσο τις δικές μου, όσο και των συμμαθητών του. Ένα τέτοιο παιδί είναι ένα παιδί που έχει γνωρίσει την απόρριψη κάποιου σημαντικού άλλου και έκτοτε η φόβος της απόρριψης είναι πανοραμικός σε όλες τις σχέσεις του.

Το ίδιο ανήσυχες σκέψεις μου δημιουργούν τα παιδιά που είτε είναι εντελώς απείθαρχα είτε απολύτως πειθαρχημένα. Από την μια παιδιά που δεν μπορούν ποτέ να περιμένουν την σειρά τους, που τα θέλουν όλα τώρα, που πάντα πιστεύουν ότι η δική τους άποψη είναι η ορθότερη και ότι είναι αυτή που θα πρέπει να ακούγεται στο τέλος κάθε συζήτησης. Και από την άλλη παιδιά χωρίς φωνή που αγόγγυστα υπομένουν τις υποχρεώσεις, καταπνίγουν μόνιμα τις  επιθυμίες τους, το καλό παιδί που θέλει να ικανοποιεί τους άλλους, πάντα μέσα στην ντροπή και τις ενοχές. Αναρωτιέμαι, γιατί τα παιδιά αυτά έχουν εκπαιδευτεί σε τέτοιου είδους λαθεμένη  οριοθέτηση ;   

 Το ίδιο ανήσυχες  σκέψεις μου δημιουργούν και παιδιά δύσπιστα, ή παιδιά εντελώς μοναχικά,  ή παιδιά που μονίμως βαριούνται, ή παιδιά που βιώνουν μια συστηματική συναισθηματική κενότητα. Πάντα οι σκέψεις αυτές με παραπέμπουν στον τίτλο του βιβλίου της Alice Miller: οι φυλακές της παιδικής μας ηλικίας. Και πάντα με κάνουν να επαναλαμβάνω στους γονείς των μαθητών μου ότι «εμείς είμαστε μόνο οι δάσκαλοι των παιδιών τους».

Φυσιολογία και Παθολογία του πένθους

Δημήτρης Οικονόμου M.D. Ψυχίατρος – Ψυχοθεραπευτής  www.psychiatros-neasmyrni.gr

Το πένθος θεωρείται μια φυσιολογική διαδικασία που έχει σχέση με την απώλεια και φαίνεται ότι απασχολεί τις κοινωνίες διαχρονικά .
Το ζητούμενο των κοινωνιών και της επιστήμης είναι πότε μια διαδικασία του πένθους οδηγείται από το φυσιολογικό στο παθολογικό επίπεδο .
Το πένθος είναι μιά βαριά θλίψη ,μια μεγάλη ψυχική οδύνη λόγω δυστυχίας ή συμφοράς και κυρίως εξαιτίας του θανάτου συγγενικού προσφιλούς προσώπου.
Είναι το χρονικό διάστημα κατά το οποίο πενθεί κάποιος σύμφωνα με τα ήθη και τα έθιμα της κοινωνίας π.χ.φορώντας πένθιμη ενδυμασία ,μαύρα  ρούχα ,μαύρη ταινία ,μαύρη γραβάτα ,απέχοντας από κοινωνικές εκδηλώσεις ,γιορτές κ.τ.λ.
Τα ρήματα τα οποία ταιριάζουν με το πένθος είναι :  θλίβομαι ,λυπούμαι ,πονώ.
Η έννοια του πένθους συνδυάζεται άρρηκτα με την έννοια του θρήνου.
Ο θρήνος είναι η έκφραση έντονου ψυχικού πόνου,συναισθηματικών αντιδράσεων και εκδηλώσεων με κλάματα ,λυγμούς ,μοιρολόγια .Συνώνυμα του θρήνου είναι ο κλαυθμός ο οδυρμός , το μοιρολόι ή θρηνωδία.
Θα πρέπει να σημειώσουμε τη σύνδεση πένθους και θρήνου αλλά και τη διαφορά τους , και μια προσπάθεια διευκρίνησης των εννοιών καθώς υπάρχει μία σύγχυση. Το πένθος είναι μία κατάσταση που βιώνει κάποιος για μια απώλεια ,ενώ ο θρήνος είναι μια εκδήλωση ,μια τελετουργική διαδικασία με εκδηλώσεις που ουσιαστικά υπηρετεί το πένθος ,βοηθάει τη διαδικασία περάτωσης και λύσης του πένθους.
Το πένθος και ο θρήνος θεωρούνται φυσιολογικές διαδικασίες και δεν εμπίπτουν στον τομέα της παθολογίας ,αντιθέτως πιστεύουμε ότι δρουν λυτρωτικά -θεραπευτικά.
Το 1969 μια Ελβετίδα Ψυχίατρος η Ελισάβετ Κάμπλερ Ρος δημοσίευσε ένα βιβλίο με τίτλο αυτός που πεθαίνει .Σε αυτό το βιβλίο προσπάθησε να περιγράψει τα στάδια του φυσιολογικού θρήνου  που οι άνθρωο ποι περνούν όταν ένα αγαπημένο πρόσωπο ή κάποιος που ήταν κοντά τους πεθαίνει.
Αν και ο καθένας βιώνει το θάνατο ενός αγαπημένου προσώπου με διαφορετικούς τρόπους ,η Kubler-Ross αναφέρει ότι ο καθένας περνά μέσα από πέντε γενικά στάδια που ακολουθείται από μια τελική αποδοχή του θανάτου :
1ο Πρώτα είναι το σοκ από την απώλεια και κατόπιν η Άρνηση (Denial) όπου δεν μπορεί να πιστέψει την απώλεια ,και την οδυνηρή πραγματικότητακαι διαρκεί από λεπτά έως ώρες.Η άρνηση προστατεύει τον άνθρωπο από το σοκ της απώλειας ,αν όμως παραταθεί παύει να είναι χρήσιμη .Εδώ πρέπει να σημειώσουμε ότι η διαδικασία του θρήνου φαίνεται ότι βοηθάει την υποχώρηση της άρνησης και αρχίζει να δέχεται την οδυνηρή πραγματικότητα.
2ο Έπειτα το στάδιο του θυμού και της οργής (Anger).Σε αυτό το στάδιο ο άνθρωπος θυμώνει για την οδυνηρή πραγματικότητα και εκφράζεται με διάφορεσ εκδηλώσεις οργής και διατυπώνεται με τη λαϊκή φρλαση << του φταίνε και τα ρούχα του>>
3ο Κατά το στάδιο της διαπραγμάτευσης (Bargaining) ο άνθρωπος που θρηνεί αναγνωρίζει σταδιακά τις συνέπειες της απώλειας ενώ συνυπάρχουν το κλάμα , ο θυμός ,η διαμαρτυρία ,ενώ διαρκεί από μερικές μέρες έως 1-2 εβδομάδες .(εκδηλώσεις του θρήνου).Η δυνατότητα που έχει ένας άνθρωπος να θρηνήσει συντομεύει αυτό το στάδιο για να προχωρήσει στο επόμενο στάδιο όπου η πραγματικότητα της απώλειας γίνεται περισσότερο σαφής.
4ο Οι εκδηλώσεις αυτού του σταδίου,οδηγούν σε εκείνες της θλίψης (ονομαζόμενο και στάδιο θλίψης -depression). Aυτές οι εκδηλώσεις μοιάζουν με αυτές της κατάθλιψης,ήπιας μορφής,που χωρίς τη διαδικασία του θρήνου μπορεί να εξελιχθεί σε κλινική κατάθλιψη.
5ο Μετά είναι το στάδιο της αποδοχής της πραγματικότητας (Acceptance) όπου έχει δεχθεί την απώλεια και τις συνέπειες της .Ουσιαστικά έχουμε και το τέλος του θρήνου που όταν εξελιχθεί φυσιολογικά οδηγεί ακριβώς στην αποδοχή της πραγματικότητας.
Στην σύγχρονη Ψυχιατρική μελετάται το πένθος και γίνεται προσπάθεια να διαφοροδιαγνωσθεί από την κλινική παθολογική κατάθλιψη ,ενώ αναγνωρίζει τη διαδικασία του θρήνου ως προληπτική ,θεραπευτική.
Τα συμπτώματα της κατάθλιψης σε ήπια μορφή συναντώνται στη διαδικασία του πένθους ,άρα το πένθος θα μπορούσαμε να πούμε ,ότι είναι μία κατάθλιψη ήπιας έντασης των συμπτωμάτων.

Βιβλιογραφία :Δρ.Γεώργιος Καλλέργης Αναπληρωτής Καθηγητής Ψυχιατρικής 

Ο Κανόνας του Εσώρουχου

Γράφει η Ελενα Νιαβή ψυχολόγος-παιδοψυχολόγος

 

εκπονήθηκε για να βοηθήσει γονείς και κηδεμόνες να ανοίξουν συζήτηση με τα παιδιά τους. Μπορεί μάλιστα να αποτελέσει ένα εξαιρετικά αποτελεσματικό εργαλείο πρόληψης κατά της σεξουαλικής κακοποίησης.

Περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα κάποιας μορφής σεξουαλικής κακοποίησης ή βίας. Αυτό μπορεί να συμβεί σε οποιοδήποτε παιδί ανεξαρτήτως φύλου, ηλικίας, φυλής, κοινωνικής τάξης και θρησκείας. Συχνά ο δράστης είναι άτομο που το παιδί γνωρίζει και εμπιστεύεται. Μπορεί δε να είναι ακόμη και κάποιο άλλο παιδί.Βοηθείστε ώστε να μη συμβεί αυτό στο δικό σας παιδί. Το βασικότερο στοιχείο είναι η καλή επικοινωνία με το παιδί. Αυτό προϋποθέτει εξωστρέφεια, ειλικρίνεια, ευθύτητα, αποφασιστικότητα και μια ατμόσφαιρα φιλική, χωρίς φόβο. Κανένα παιδί δεν είναι τόσο μικρό που να μην μπορεί να μάθει τον Κανόνα του Εσώρουχου  αφού η κακοποίηση δεν γνωρίζει ηλικία.                                                                     Αν είναι δύσκολο να μιλήσετε για το ζήτημα αυτό στο παιδί σας, θυμηθείτε ότι αυτό μάλλον είναι πιο δύσκολο για σας ως ενήλικα παρά για ένα παιδί.

 

 

Ο Κανόνας του Εσώρουχου έχει πέντε σημαντικές πτυχές

1. Το σώμα σου , σού ανήκει

Τα παιδιά θα πρέπει να ξέρουν ότι το σώμα τους τούς ανήκει και ότι κανείς δεν μπορεί να τα αγγίξει ή να τα χαϊδέψει χωρίς την άδειά τους. Ο ειλικρινής και άμεσος διάλογος ήδη από μικρή ηλικία για τη σεξουαλικότητα και τα απόκρυφα σημεία του σώματος, με σωστή χρήση των όρων που αφορούν τα γεννητικά όργανα και άλλα σημεία του σώματός τους, θα βοηθήσουν τα παιδιά να αντιληφθούν τι δεν επιτρέπεται. Τα παιδιά διατηρούν το δικαίωμα να αρνηθούν φιλί ή χάδι ακόμη και από άτομο το οποίο αγαπούν. Πρέπει να μάθουν να λένε «Όχι» με άμεσο και αποφασιστικό τρόπο σε περίπτωση ανάρμοστης σωματικής επαφής, όπως και τρόπους να αποφεύγουν καταστάσεις που απειλούν την ασφάλειά τους και να ενημερώνουν έναν ενήλικα τον οποίον εμπιστεύονται. Έχει σημασία να τονισθεί ότι τα παιδιά θα πρέπει να επιμείνουν έως ότου κάποιος να πάρει το θέμα στα σοβαρά.

Στο βίντεο μας, το χέρι ζητά την άδεια της Κίκο για να την αγγίξει. Η Κίκο δέχεται, αλλά όταν το χέρι προσπαθεί να μπει μέσα στο εσώρουχο η Κίκο λέει «Όχι». Οι γονείς και οι κηδεμόνες μπορούν να αξιοποιήσουν αυτή την αλληλουχία γεγονότων για να εξηγήσουν στο παιδί τους ότι μπορεί να πει «Όχι» ανά πάσα στιγμή.

2. Καλό άγγιγμα – κακό άγγιγμα

Τα παιδιά δεν αντιλαμβάνονται πάντα τη διαφορά μεταξύ του αγγίγματος που επιτρέπεται και εκείνου που θεωρείται ανάρμοστο. Πείτε τους ότι δεν είναι σωστό να κοιτάζει ή να αγγίζει κανείς τα απόκρυφα σημεία του σώματός τους, ούτε είναι σωστό να τους ζητάει κάποιος να δουν ή να αγγίξουν αυτά τα σημεία στο σώμα κάποιου άλλου. Ο Κανόνας των Εσωρούχων τα βοηθάει να αναγνωρίζουν ένα φανερό και εύκολο να το θυμούνται όριο: τα εσώρουχα. Βοηθάει τους ενήλικες να ξεκινήσουν μια κουβέντα με τα παιδιά. Αν τυχόν τα παιδιά δεν είναι βέβαια κατά πόσον η συμπεριφορά ενός ενήλικα είναι αποδεκτή ή όχι, φροντίστε να ξέρουν ότι μπορούν να ζητήσουν από κάποιον ενήλικο τον οποίον εμπιστεύονται να τα βοηθήσει.

Στο βίντεο μας, η Κίκο δεν δέχεται να την αγγίξουν κάτω από το εσώρουχο. Οι γονείς μπορούν να εξηγήσουν στο παιδί ότι υπάρχουν κάποιοι ενήλικες (όπως οι γονείς, οι κηδεμόνες και οι γιατροί) που μπορεί να χρειαστεί να το αγγίξουν, αλλά ας ενθαρρύνουμε τα παιδιά να πουν «Όχι» ακόμη και σε αυτούς αν τυχόν αισθανθούν άβολα ή αμήχανα.

3. Καλά μυστικά – κακά μυστικά

Η μυστικότητα είναι η τακτική που εφαρμόζουν συνήθως όσοι διαπράττουν το αδίκημα της σεξουαλικής κακοποίησης. Για τον λόγο αυτό, είναι σημαντικό να μάθουμε στα παιδιά τη διαφορά μεταξύ καλών μυστικών και κακών μυστικών, αλλά και να καλλιεργήσουμε ένα κλίμα εμπιστοσύνης. Οποιοδήποτε μυστικό τους προκαλεί άγχος, αμηχανία, φόβο ή στενοχώρια δεν θεωρείται καλό και επομένως δεν θα πρέπει να το αποκρύπτουν. Αντιθέτως, θα πρέπει να το πουν σε κάποιον ενήλικα που εμπιστεύονται (γονέα, δάσκαλο, αστυνομικό, γιατρό).

Στο βίντεο μας, το χέρι ενθαρρύνει την Κίκο να μιλήσει ανοικτά, όταν κάποιος θέλει να την αγγίξει με τρόπο ανάρμοστο. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε την αλληλουχία αυτή καταστάσεων για να συζητήσετε τη στη διαφορά μεταξύ καλού μυστικού (όπως λχ. ένα πάρτι γενεθλίων) και κακού μυστικού (οτιδήποτε προκαλεί στο παιδί στενοχώρια και άγχος). Οι γονείς πρέπει να ενθαρρύνουν τα παιδιά τους να τους αποκαλύπτουν τα κακά μυστικά.4. Η πρόληψη και η προστασία είναι ευθύνη των ενηλίκων

Τα κακοποιημένα παιδιά νιώθουν αισθήματα ντροπής, ενοχής και φόβου.    Οι ενήλικες θα πρέπει να αποφεύγουν να καλλιεργούν ταμπού γύρω από τη σεξουαλικότητα αλλά και να φροντίζουν ώστε τα παιδιά τους να γνωρίζουν σε ποιον να απευθυνθούν για να μιλήσουν σε περίπτωση που ανησυχούν, στενοχωριούνται ή θλίβονται. Το παιδιά δεν αποκλείεται να διαισθανθούν ότι κάτι δεν πάει καλά, οπότε οι μεγάλοι θα πρέπει να είναι προσεκτικοί και να αφουγκράζονται τα συναισθήματα και τη συμπεριφορά των παιδιών. Ίσως υπάρχει λόγος που ένα παιδί αρνείται την επαφή με κάποιον άλλο ενήλικα ή παιδί. Θα πρέπει να το σεβαστούν. Τα παιδιά πρέπει να νιώθουν ότι μπορούν ανά πάσα στιγμή να μιλήσουν με τους γονείς τους.Οι μεγαλύτεροι υπάρχουν για να βοηθούν τα παιδιά στην καθημερινότητά τους. Η πρόληψη της σεξουαλικής βίας αποτελεί πρωτίστως ευθύνη των ενηλίκων και είναι σημαντικό να φροντίζουμε να μην φορτώνουμε ένα τέτοιο βάρος στους ώμους των παιδιών.

5. Άλλες χρήσιμες συμβουλές που συνοδεύουν τον Κανόνα των Εσωρούχων

Καταγγελία και αποκάλυψη στοιχείων

Τα παιδιά χρειάζονται σαφείς κατευθύνσεις όσον αφορά τους ενήλικες που μπορεί να βρίσκονται στον περίγυρο ασφάλειάς τους. Πρέπει να τα ενθαρρύνουμε να επιλέξουν ενήλικες τους οποίους μπορούν να εμπιστευτούν, που είναι διαθέσιμοι και πρόθυμοι να τα ακούσουν και να βοηθήσουν. Μόνο ένα από τα μέλη του περίγυρου αυτού μπορεί να κατοικεί στο ίδιο σπίτι με το παιδί, τα υπόλοιπα δεν θα πρέπει να είναι συγγενικά πρόσωπα ούτε να προέρχονται από τον άμεσο οικογενειακό κύκλο. Το παιδιά θα πρέπει να γνωρίζουν πώς να ζητήσουν βοήθεια σε ένα τέτοιο περίγυρο ασφάλειας και εμπιστοσύνης.

 

Γνωστοί δράστες :Στην πλειονότητα των περιπτώσεων ο δράστης είναι άτομο που το παιδί γνωρίζει. Είναι πολύ δύσκολο, κυρίως για τα μικρά παιδιά, να καταλάβουν ότι κάποιος που ήδη γνωρίζουν μπορεί να τα βλάψει. Μην ξεχνάτε τη μέθοδο που ακολουθούν συνήθως οι θύτες για να κερδίσουν την εμπιστοσύνη των παιδιών. Στο σπίτι επομένως θα πρέπει να ισχύει ο κανόνας ότι το παιδί οφείλει να ενημερώνει τους γονείς του σε κάθε περίπτωση που κάποιος του προσφέρει δώρα, του ζητάει να κρατήσει ένα μυστικό ή προσπαθεί να βρεθεί μόνος μαζί του.

Άγνωστοι δράστες: Σε μερικές περιπτώσεις ο δράστης μπορεί να είναι ένας άγνωστος. Διδάξτε στο παιδί σας κάποιους απλούς κανόνες για την επαφή με αγνώστους, όπως λ.χ. να μην επιβιβάζονται ποτέ σε αυτοκίνητο ατόμου το οποίο δε γνωρίζουν, ούτε να δέχονται δώρα ή προσκλήσεις από αγνώστους, διαδίκτυο.

 

Βοήθεια

ΔΕΙΤΕ ΜΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΣΑΣ :  ΤΟΝ ΚΑΝΟΝΑ ΤΟΥ ΕΣΩΡΟΥΧΟΥ https://www.youtube.com/watch?v=pw209gh7IvgΚΑΙ ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΙΚΗΣ :https://www.youtube.com/watch?v=gyzEcIgogFg

Τα παιδιά θα πρέπει να γνωρίζουν ότι υπάρχουν ειδικοί οι οποίοι μπορούν να τα βοηθήσουν (δάσκαλοι, κοινωνικοί λειτουργοί, ο συνήγορος του πολίτη, γιατροί, η αστυνομία), αλλά και τηλεφωνικές γραμμές τις οποίες μπορούν να χρησιμοποιήσουν για να ζητήσουν συμβουλές και βοήθεια.

1)Γραμμή SOS 1056 για Παιδιά, Έφηβους και Γονείς

Μέσω της Γραμμής SOS 1056 παιδιά, έφηβοι και γονείς βρίσκουν ΑΜΕΣΑ ανθρώπους να τους ακούσουν και να δράσουν ώστε να προσφέρουν την στήριξη που χρειάζεται σε κάθε μία περίπτωση. Η γραμμή λειτουργεί 24 ώρες την ημέρα 365 ημέρες το χρόνο δωρεάν από σταθερό, κινητό και καρτοτηλέφωνο και στηρίζεται από προσωπικό της Μη κυβερνητικής οργάνωσης το «Χαμόγελο του Παιδιού».

2) Η Γραμμή Βοηθείας ΥποΣΤΗΡΙΖΩτηλ: 80011 80015 

Της Γεωργίας Τσιάκου

Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας & Αυτοεκτίμησης- Ολιστική Θεραπεύτρια

 

 

Κοιτώντας το wikipedia ως κοινωνικό φαινόμενο μαθαίνει κανείς ότι ο εκφοβισμός : bullying  αναφέρεται στη σωματική και ψυχολογική κακοποίηση ή μείωση ασθενέστερων ατόμων σε μια ομάδα. Εμφανίζεται σε όλες τις ηλικίες και τις κοινωνικές ομάδες. Μπορεί να συναντηθεί σε οποιοδήποτε τύπο σχολείων και σχολικών εγκαταστάσεων, στον στρατό, σε αθλητικά σωματεία, στη φυλακή, αλλά και στην οικογένεια ή στο χώρο εργασίας (ηθική παρενόχληση, τοξικό ηγέτη κοκ). Είναι μια μορφή κακοποίησης, πιο συγκεκριμένα εκφοβισμού ή εξαναγκασμού.

Τι συμβαίνει όμως μέσα μας? Το bullying πράγματι είναι μια μορφή κακοποίησης (σωματικής, πνευματικής και κυρίως ψυχολογικής).  Όπως πάντα στην ερώτηση «τι θα προτιμούσατε? Ένα ραγισμένο κόκαλο ή μια ραγισμένη καρδιά?» οι περισσότεροι από εμάς θα απαντούσαμε το πρώτο καθώς γνωρίζουμε ότι η σωματική και υλική βλάβη είναι κάτι το οποίο με τον καιρό φτιάχνεται και «ιάνει» ενώ τα ψυχολογικά τραύματα είναι πιο επίπονα και βαθιά. Οπότε αποφεύγουμε τον ψυχολογικό πόνο καταπονώντας τον εαυτό μας σωματικά.

Είμαστε πάντοτε διατεθειμένοι να δεχθούμε και να υπομείνουμε κάτι που εμείς πρώτοι κάνουμε στον εαυτό μας. Εάν έχουμε ένα κεφάλι γεμάτο με φοβίες, απαγορεύσεις και αρνητικές πεποιθήσεις η χαμηλή μας αυτοεκτίμηση μας κάνει αυτόματα αποδέκτες πολλών μορφών bullying, αφού πρώτοι εμείς το ασκούμε στον εαυτό μας. Ο κόσμος γύρω μας είναι ο καθρέπτης μας και σύμφωνα με το νόμο της Έλξης οφείλει να μας καθρεπτίσει ότι πιστεύουμε και σκεφτόμαστε για τον εαυτό μας πάνω στους ανθρώπους που συναντάμε και συναναστρεφόμαστε. Σκεφτείτε λοιπόν  πόσο bullying μπορεί να ασκήσει ένας αρνητικός εσωτερικός μονόλογος που όλοι μπορεί να κάνουμε κατά τη διάρκεια μιας στιγμής της ημέρας μας και τι επακόλουθα θα φέρει. Όσα επιτρέπουμε σήμερα στον «κακό μας εαυτό», στο «διαβολάκο» μέσα μας να μας ψιθυρίσει στο αυτί σε κάθε στιγμή αδυναμίας, είναι αυτό που αύριο θα δεχθούμε να ακούσουμε από κάποιον φίλο μας, συγγενικό μας πρόσωπο, συμμαθητή ή συνεργάτη.

Η ψυχολογική κακοποίηση της αρνητικής σκέψης που επιτρέπουμε να συμβαίνει με αυτές τις πεποιθήσεις μεγάφωνα που «παίζουν» στο κεφάλι μας επηρεάζουν τη ζωή μας και την αυτοεκτίμηση μας σε τεράστιο βαθμό. Ακόμη περισσότερο συνθλίβουν κάθε ωραία μας στιγμή της καθημερινότητας και υπονομεύουν το ανοσοποιητικό μας σύστημα κυτταρικά καθώς μεγαλώνουν τα επίπεδα τοξικότητας στο αίμα μας. Ο φόβος σα συναίσθημα είναι η βάση της διάλυσης οποιαδήποτε κυτταρικής δομής.

Ακραίες,  αυθαίρετα γενικευμένες  αποφάσεις- φράσεις του τύπου «Δεν αξίζω, δεν είμαι αγαπητός, δε με δέχονται γιατί είμαι διαφορετικός ( το μαύρο πρόβατο), δε θα πετύχω, κανείς δε νοιάζεται για εμένα, δεν επαρκώ, όλοι θέλουν το κακό μου ή όλοι κοιτάνε τον εαυτούλη τους πλέον» είναι η πιο άτυπη, μη λεκτική, ασυνείδητη αλλά και ισχυρότερη μορφή bullying που μπορεί να κάνει ένα άτομο στον ίδιο του τον εαυτό. 

Βάλτε φίλτρο στον εσωτερικό σας μονόλογο. Παρατηρήστε τις σκέψεις σας σαν συννεφάκια που περνάνε από πάνω σας και επεξεργαστείτε αυτές πάνω σε μια λογική βάση αφήνοντας έξω τον μεγεθυντή παράγοντα «συναίσθημα».

Ό,τι εκπέμπουμε αυτό έλκουμε.  Το ψυχολογικό Bullying που οποιοσδήποτε  τυχόν προσπαθήσει να μας ασκήσει απλά  παύει να μας αφορά όταν εμείς πρώτοι αγαπήσουμε και σεβαστούμε.