Να σημειωθεί ότι ο Παυλόπουλος και η Στροφή Νέας Σμύρνης αποφάσισαν να προσφύγουν στο ΣτΕ, ούτε στην Περιφέρεια, όμως ο νόμος τους δικαιώνει πολιτικά
Άκυρες κρίνονται οι αποφάσεις της Οικονομικής Επιτροπής και της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής των Δήμων από 1η Δεκεμβρίου 2022, όπως προκύπτει από την δημοσίευση της καθαρογραμμένης απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας που καθιστά «αντισυνταγματικό» τον «νόμο Θεοδωρικάκου» περί κυβερνισημότητας των Δήμων.
Η καθαρογραμμένη απόφαση δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Αυγή», δικαιώνοντας την προσφυγή των δημοτικών συμβούλων Αντώνη Μαρκούλη και Κωνσταντίνου Τροχόπουλου από την παράταξη ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟΝ ΠΟΛΙΤΗ του Δήμου Βέροιας.
«Για τους λόγους αυτούς, οι προαναφερθείσες ρυθμίσεις, καθ’ ό μέρος καταλαμβάνουν τη δημοτική περίοδο που διανύεται μετά τις εκλογές που διενεργήθηκαν στις 26 Μαΐου και 2 Ιουνίου 2019, έρχονται σε αντίθεση με τις διατάξεις των άρθρων 5 (παρ. 1), 52 και 102 (παρ. 2) του Συντάγματος», αναφέρεται στην απόφαση.
Στο δε διατακτικό της αναφέρεται ότι ακυρώνονται οι τρεις αποφάσεις του δημάρχου Βέροιας, που αφορούν τις πράξεις του Δημοτικού Συμβουλίου για εκλογή στην Οικονομική Επιτροπή και την Επιτροπή Ποιότητας Ζωής, όπως και τον ορισμό προέδρου και μελών σε αυτές!
Για την δε ισχύ της απόφασης, η Ολομέλεια του ΣτΕ ορίζει ως «χρόνο ενάρξεως των αποτελεσμάτων της ακυρώσεως την προηγουμένη της δημοσιεύσεως της παρούσας αποφάσεως». Η απόφαση δημοσιεύτηκε στις 2 Δεκεμβρίου, άρα η ισχύει από την 1η Δεκεμβρίου 2022!
«Άδειασμα» στην κυβέρνηση
Μάλιστα, το σκεπτικό της απόφασης αντικρούει πλήρως την κυβερνητική άποψη περί «σύννομης νομοθέτησης» του τέως υπουργού Εσωτερικών, τους οποίους υιοθέτησαν ο νυν υπουργός Μάκης Βορίδης και ο αν. υπουργός αρμόδιος για την Αυτοδιοίκηση Στέλιος Πέτσας.
Με συντριπτική πλειοψηφία 19 υπέρ και 2 κατά, η Ολομέλεια του ΣτΕ, λοιπόν έκανε αποδεκτή την επιχειρηματολογία κατά των διατάξεων του Ν. 4623/2019 που αφ’ ενός όριζαν την υπερενισχυμένη εκπροσώπηση στην παράταξη του δημάρχου εντός της Oικονομικής Επιτροπής και της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής, αφ’ ετέρου μεταβίβαζαν αρμοδιότητες από το δημοτικό συμβούλιο στις δυο αυτές Επιτροπές
Στην καθαρογραμμένη απόφαση αυτές οι δυο αλλαγές αναφέρονται ως «βασικές» και «αλληλένδετες» μεταξύ τους. Κι αυτό γιατί, οι διατάξεις του Ν. 4623/2019 μετέβαλαν αφ’ ενός «τον τρόπο συγκροτήσεως της Οικονομικής Επιτροπής και της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής, προκειμένου να εξασφαλισθεί ότι σε αυτές η πλειοψηφία θα ανήκει στην παράταξη με την οποία εξελέγη ο Δήμαρχος». Αφ’ ετέρου, οι διατάξεις του Ν. 4623/2019 όριζαν ότι από το Δημοτικό Συμβούλιο μεταβιβάζονται στην Οικονομική Επιτροπή «αποφασιστικές αρμοδιότητες σημαντικού οικονομικού αντικειμένου» και στην Επιτροπή Ποιότητας Ζωής «η αρμοδιότητα λήψεως αποφάσεων που αφορούν την κυκλοφορία».
Με τις διατάξεις Θεοδωρικάκου, στην Οικονομική Επιτροπή είχαν μεταφερθεί αρμοδιότητες όπως η απόφαση επί του ετήσιου προγράμματος προσλήψεων προσωπικού κάθε κατηγορίας, η τροποποίηση έως 5% του φυσικού ή οικονομικού αντικειμένου συμβάσεων, η διαγραφή χρεών οφειλετών του Δήμου, η απευθείας ανάθεση δημοσίων συμβάσεων σε νομικά πρόσωπα και δημοτικές επιχειρήσεις κατά το άρθρο 12 του Ν. 4412/2016, η χρηματοδότηση των κοινωφελών επιχειρήσεων, η έγκριση των προϋπολογισμών των νομικών προσώπων και επιχειρήσεων του Δήμου κ.ά.
Αποδεχόμενη η Ολομέλεια του ΣτΕ το «γενικό τεκμήριο αρμοδιότητας», που ανήκει στο Δημοτικό Συμβούλιο, κρίνει ότι με τις διατάξεις Θεοδωρικάκου «ο νομοθέτης απέβλεψε στη μεταφορά ορισμένων εκ των εξ ορισμού σημαντικών αρμοδιοτήτων του δημοτικού συμβουλίου σε άλλα έμμεσα συλλογικά όργανα του Δήμου, με παράλληλη μεταβολή του τρόπου συγκροτήσεως των τελευταίων, προκειμένου να εξασφαλίσει σε αυτά την πλειοψηφία της παρατάξεως με την οποία εξελέγη ο Δήμαρχος».
Το διπλό σκεπτικό
Σύμφωνα με το ΣτΕ, η αντισυνταγματικότητα, λοιπόν, των διατάξεων Θεοδωρικάκου έγκειται στο γεγονός ότι «η νομοθετική μεταβολή έλαβε χώρα αμέσως μετά τη διεξαγωγή των εκλογών και μάλιστα σε χρόνο κατά τον οποίο είχαν ήδη εξαχθεί τα εκλογικά αποτελέσματα» και με αυτόν τρόπο «μεταβλήθηκε εκ των υστέρων το πλαίσιο ασκήσεως του κατοχυρούμενου στο Σύνταγμα δικαιώματος εκλογής των αρχών των ΟΤΑ». Υπογραμμίζει, μάλιστα, ότι «κατά τον χρόνο ψηφίσεως των σχετικών διατάξεων, δεν είχε δοκιμασθεί στην πράξη η εφαρμογή του συστήματος της απλής αναλογικής που εισήχθη με τον ν. 4555/2018 στη διοίκηση των δήμων, προκειμένου να δικαιολογείται από επιτακτικούς λόγους δημοσίου συμφέροντος, αναγόμενους στην ομαλή λειτουργία αυτών, η τόσο σοβαρή και έντονη επέμβαση του νομοθέτη στη θέληση των εκλογέων, με την εφαρμογή των επίδικων ρυθμίσεων και κατά την τρέχουσα δημοτική περίοδο».
